سیستم مدیریت محتوا یا سی ام اس CMS چیست ؟

نوشته شده توسط alavi. نوشته شده در مقالات و آموزش ها

سیستم مدیریت محتوا یا Content Management System در واقع یک نرم افزاره که اطلاعات یک وب سایت رو مدیریت میکنه . اطلاعات وب سایت در بانک اطلاعاتی ذخیره میشه . سیستم مدیریت محتوا به بانک اطلاعاتی و فایل های موجود در سرور ( مثه عکس ها )  دسترسی داره و این اطلاعات رو بنا به شرایط و درخواست کاربر پردازش میکنه و نمایش میده . با استفاده از یک سیستم مدیریت محتوا ، بدون دانش فنی می تونید یک وب سایت رو به راحتی مدیریت کنید .

مثلا مطالب جدیدی به سایت اضافه کنید ، مطالب رو ویرایش کنید و یا این مطالب رو حذف کنید . حتی می تونید تنظیمات سایت رو تغییر بدین . سیستم های مدیریت محتوا کار برنامه نویس ها رو خیلی ساده تر کردن . برنامه نویس ها به جای اینکه یک سیستم رو از ابتدا بسازن ، میان یه CMS خوب رو انتخاب می کنن و بعد اون CMS رو بر اساس نیاز مشتری ویرایش می کنن . در حالت کلی سیستم های مدیریت محتوا دو بخش دارن :

■ بخش عمومی سایت یا Front : همون چیزیه که عموم کاربران می بینن . مثلا تو وب سایت علم فردا همین مطالبی که دارید می خونید و میبینید ، بخش عمومی یا front سایته .

■ بخش مدیریت یا Admin : قسمت مدیریت سایت رو فقط مدیران سایت میبینن و افراد عادی بهش دسترسی ندارن . مدیران سایت با وارد کردن نام کاربری و رمز عبور شون می تونن به بخش مدیریت دسترسی داشته باشن و مطالب و تنظیمات سایت رو مدیریت کنن .

البته با توجه به نوع سیستم مدیریت محتوا ، انواع دسترسی ها هم متفاوته . برای مثال یک سیستم مدیریت وبلاگ ( مثه وردپرس ) شامل چند نوع حساب کاربری مختلفه از جمله : مدیر سایت ، ویراستار ، نویسنده و مشترک اخبار ( بازدید کننده ها ) . یا مثلا در سایت های دانشگاه مدیر ارشد ، استاد ها ، امور مالی ، مدیر آموزش و دانشجو ها هر کدوم به بخش های خاصی از سیستم دسترسی دارن .

انواع سیستم های مدیریت محتوا یا Content Management System

تا به امروز سیستم های زیادی با کاربرد های متفاوت تولید شدن و  تقریبا میشه گفت برای هر کاری که تصور کنید یک نوع سیستم مدیریت محتوا وجود داره مثلا سیستم های مدیریت وبلاگ ، سیستم های مدیریت گالری عکس یا فیلم ، سیستم های مدیریت املاک ، سیستم های پرسش و پاسخ و … .  این سیستم های مدیریت محتوا معمولا با سه نوع مجوز ( License )  منتشر میشن :

■ تجاری : برای استفاده از CMS های تجاری باید مبلغی رو برای خرید لایسنس به تولید کننده پرداخت کنید .

■ رایگان Free : برای استفاده از CMS های رایگان نیازی به پرداخت نیست اما سورس کد نرم افزار رمزنگاری شده و شما نمی تونید تغییرش بدین . سورس کد این نوع پروژه های به صورت جداگانه فروخته میشه .

متن باز Open Source : سیستم های متن باز به صورت کاملا رایگان و با سورس کد منتشر میشن . شما می تونید این سیستم ها رو تغییر بدین و ازش استفاده کنید یا حتی بفروشید . سیستم های WordPress , Joomla , PHP-Nuke نمونه هایی از CMS های متن باز و موفق هستن که وب سایت های زیادی باهاشون ساخته شدن .

شما می تونید بر اساس نیاز تون یک CMS رو انتخاب کنید . مزیت استفاده از سیستم های موجود دربازار اینه که معمولا به صورت مداوم آپدیت میشن و هزینه دریافت این آپدیت ها خیلی کمه و در بعضی موارد اصلا رایگانه .
 سی ام اس CMS اختصاصی چیست ؟

اگرچه نرم افزار های مدیریت محتوا زیادی در بازار وجود داره که تقریبا هر نوع نیازی رو پوشش میدن اما در برخی موارد پیش میاد که لازمه برنامه نویسی به صورت کاملا اختصاصی انجام بشه . شرکت های بزرگ ، ارگان های دولتی ، بانک ها و بیزینس های جدید به یک سیستم مدیریت محتوا اختصاصی نیاز دارن . هزینه برنامه نویسی اختصاصی برای یک سیستم مدیریت محتوا بسیار بالاست و از ۲۰ میلیون تومن تا چند میلیارد متفاوته . برای مثال همین سیستم مدیریت دانشگاه که باهاش واحد های درسی تون رو انتخاب میکنید یک نوع سیستم مدیریت محتوا اختصاصیه که برای تولیدش هزینه سنگینی هم پرداخت شده . جالبه که من تا حالا هیچ سیستم دانشگاهی رو ندیدم که مثه بچه آدم کار کنه . سیستم بانک ها به صورت کاملا اختصاصی برنامه نویسی میشن . سی ام اس CMS اختصاصی مزایای زیادی داره مثلا :

■ ساخت امکانات جدیدی که در سایر سیستم ها وجود نداره

■ استفاده بهینه از منابع سرور

■ حذف کد های غیر ضروری و افزایش سرعت سایت

■ هیچکس نرم افزار شما رو در اختیار نداره و نمی تونه به راحتی ازش سر در بیاره

اما متاسفانه سیستم مدیریت محتوا اختصاصی چنتا عیب بزرگ هم دارن :

■ هزینه برنامه نویسی بسیار بالا

■ معمولا هزینه ارتقا و افزایش امکانات نرم افزار بالاست

■ اگر برنامه نویس دیگه ای بخواد سیستم رو گسترش بده کارش خیلی سخت میشه و ممکنه دستمزد بیشتری بخواد
چه افرادی به سیستم مدیریت محتوا نیاز دارند ؟

هر سایتی که بیشتر از چند صفحه باشه باید با سیستم مدیریت محتوا سازماندهی بشه . الان دیگه همه سایت ها به صورت داینمیک یا پویا نوشته میشن . یعنی الان دیگه سایتی وجود نداره که فقط ۴ ، ۵ تا صفحه داشته باشه . یه فروشگاه ساده حداقل چند صد صفحه داره که مدیریت این همه صفحه بدون یک سیستم مدیریت محتوا تقریبا غیر ممکنه . برای هر کاری یک سیستم مدیریت محتوا وجود داره که می تونید این سیستم رو فقط در چند دقیقه نصب و تنظیم کنید و بعد ازش استفاده کنید . بنابراین دیگه راه اندازی سایت بدون سیستم مدیریت محتوا امکان پذیر نیست و همه سایت ها به یک سیستم مدیریت محتوا نیاز دارن .